diff --git a/docs/architecture/ARCHITEKTURA.md b/docs/architecture/ARCHITEKTURA.md
new file mode 100644
index 0000000..30f270f
--- /dev/null
+++ b/docs/architecture/ARCHITEKTURA.md
@@ -0,0 +1,42 @@
+# Architektura — decyzje obowiązujące
+
+Stan decyzji na 2026-07-28. Podstawa dowodowa:
+[RECON-multiagent-2026-07-27.md](RECON-multiagent-2026-07-27.md); plan wykonawczy:
+[PLAN-subsystem-a-2026-07-28.md](PLAN-subsystem-a-2026-07-28.md). Zmiana którejkolwiek
+decyzji wymaga aktualizacji tego pliku z nową datą.
+
+## Dwa subsystemy (2026-07-28)
+
+- **A — keep-it-running**: control-plane (observer, supervisor, executor, operator-ui),
+  node-agenty, stability-agenty, self-healing floty. **To jest fokus tego repo.**
+- **B — do-the-work**: dyspozytor zadań (agent) + nogi KB / Home Assistant /
+  homelab-ops. Osobny wysiłek, osobny projekt. Z ai-clustra dziedziczy **wzorce**
+  (bus zadań, role workerów, allowlisty komend) — **nie kod**.
+
+## Role node'ów (2026-07-28)
+
+| Node | Rola | Status |
+|---|---|---|
+| **vps** | ingress publiczny + control-plane, nic więcej (4 GB RAM, publiczny) | active |
+| **piha** | serwer domowy 24/7 — dom wszystkiego, co musi zawsze działać; przyszły dom dyspozytora subsystemu B | active |
+| **solaria** | desktop obliczeniowy on-demand; wyłączany ~16 h/dobę **z założenia** — dobowe eventy offline/online to oczekiwany cykl pracy, nie awaria; nic wymagającego 24/7 nie może tu mieszkać | active |
+| **lustro** | Raspberry Pi z MagicMirror; pełnoprawny monitorowany node (node-agent, eventy) | active |
+| **chelsty-infra** | druga lokalizacja: hypervisor LTE, Zigbee/MQTT | dormant (sprzęt padł ~2026-06-01; reanimacja później) |
+| **chelsty-ha** | druga lokalizacja: VM Home Assistant | dormant (jak wyżej) |
+
+Node'y `dormant`: observer trzyma ostatni znany stan, ale nie emituje eventów
+liveness; supervisor nie generuje dla nich żadnych akcji.
+
+## ai-cluster = LEGACY (2026-07-28)
+
+Stack ai-cluster na vps (openclaw, codex-worker, planner-worker, service-ops-worker,
+redis, mosquitto) jest **wygaszany, nie migrowany**. Bus `codex/*` martwy od
+2026-06-09 (zero nowych połączeń). Branch `task/ai-cluster-solaria` zostaje
+**niezmergowany** — pełni rolę dokumentacji. Kontenery na vps zostaną zatrzymane w
+osobnej, nadzorowanej sesji. Szczegóły: [ai-cluster-LEGACY.md](ai-cluster-LEGACY.md).
+
+## Approvale zostają HITL (2026-07-28)
+
+Human-in-the-loop obowiązuje. Restarty kontenerów mogą w przyszłości przejść na
+autonomię, ale `redeploy` i `disk_cleanup` zawsze wymagają zgody człowieka.
+Kanałem powiadomień i approvali będzie **Telegram** (etap 2 planu).