diff --git a/hosts/vps/host.yaml b/hosts/vps/host.yaml
index 31c2c03..f19dbea 100644
--- a/hosts/vps/host.yaml
+++ b/hosts/vps/host.yaml
@@ -13,3 +13,15 @@ deployment:
 
 runtime:
   root: /opt/homelab
+
+# Celowy stan host-level (poza GitOps — zakładany ręcznie, udokumentowany żeby przy
+# odtwarzaniu VPS nie zniknął cicho; wzorzec jak oskar∈aerbot po 8-dniowej awarii).
+# Szczegóły i weryfikacja: docs/sessions/2026-06-22.md.
+host_state:
+  swap:
+    file: /swapfile
+    size: 4G
+    persistent: true        # wpis w /etc/fstab
+    swappiness: 10           # vm.swappiness w /etc/sysctl.conf
+    applied: 2026-06-22
+    reason: precondition pod Prometheusa na RAM-ciasnym VPS (3.7 GB); zapobiega OOM (2026-06-01)